استانداردسازی و شفافیت اطلاعات؛ گامی مؤثر در تقویت پدافند غیرعامل و تاب‌آوری اقتصادی کشور
مهدی مظهری، مدیرعامل مرکز ملی شماره‌گذاری کالا و خدمات ایران، به مناسبت این روز با تأکید بر نقش زیرساخت‌های اطلاعاتی و استانداردهای ملی و بین‌المللی در تقویت پدافند غیرعامل اظهار داشت:
پدافند غیرعامل به‌عنوان رویکردی راهبردی در حفظ و صیانت از سرمایه‌های ملی، تنها محدود به حفاظت از زیرساخت‌های فیزیکی نیست، بلکه توسعه زیرساخت‌های اطلاعاتی، ایجاد شفافیت در زنجیره تأمین، ارتقای امنیت داده‌ها و تسهیل تداوم فعالیت‌های اقتصادی در شرایط بحرانی را نیز در بر می‌گیرد.
وی افزود: در دنیای امروز، دسترسی به اطلاعات دقیق، استاندارد و قابل اتکا از کالاها، خدمات و فعالان اقتصادی، یکی از مؤلفه‌های اساسی مدیریت هوشمند بحران و افزایش تاب‌آوری زنجیره تأمین محسوب می‌شود. در همین راستا، مرکز ملی شماره‌گذاری کالا و خدمات ایران با ارائه خدمات تخصصی مبتنی بر استانداردهای جهانی GS1، می‌تواند نقش مؤثری در تحقق اهداف پدافند غیرعامل ایفا کند.
مظهری با اشاره به ظرفیت‌های فنی و استانداردی این مرکز تصریح کرد: مرکز ملی شماره‌گذاری کالا و خدمات ایران به عنوان متولی استاندارد GS1 در کشور و دارنده پیش‌شماره ۶۲۶، خدماتی را در راستای اهداف پدافند غیرعامل ارائه می‌دهد که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:
- شناسایی و ردیابی کالا (GTIN): تخصیص کد جهانی به اقلام کالایی که امکان رهگیری دقیق کالا از مبدأ تولید تا مقصد مصرف را فراهم و از ورود کالای تقلبی یا جعل‌شده به شبکه توزیع جلوگیری می‌کند. این موضوع در شرایط بحرانی، کلید تفکیک مسیر تأمین مطمئن از شبکه‌های غیررسمی است.
- کدگذاری موقعیت مکانی (GLN): کد یکتای مکان‌های تولیدی، انبارها و مراکز توزیع که به مدیریت بحران و امداد لجستیکی در شرایط اضطراری کمک می‌کند و امکان شناسایی سریع گره‌های حیاتی زنجیره تأمین را فراهم می‌آورد.
- زیرساخت شفافیت و مقابله با اختلال در بازار: با استفاده از داده‌های استانداردشده، امکان پایش جریان کالا و تشخیص الگوهای غیرعادی در زنجیره تأمین فراهم می‌شود؛ موضوعی که در پدافند اقتصادی و مقابله با احتکار و اختلال عمدی در توزیع نقش بازدارنده دارد.
- پشتیبانی از صادرات و تاب‌آوری تجارت خارجی: با توجه به الزام کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا به داشتن کدهای GS1 و کد موقعیت مکانی، مرکز ملی شماره‌گذاری با ارائه این خدمات و همچنین نمایندگی استاندارد EAC روسیه، مسیر صادرات پایدار و کم‌ریسک را برای فعالان اقتصادی هموار کرده است.
مدیرعامل مرکز همچنین خاطرنشان کرد: بهره‌گیری از استانداردهای جهانی GS1 و راهکارهای شناسایی و رهگیری، ضمن کاهش خطاها و افزایش شفافیت اطلاعات، زمینه را برای تصمیم‌گیری دقیق‌تر، مدیریت بهینه منابع، مقابله با اختلالات زنجیره تأمین و استمرار فعالیت‌های اقتصادی در شرایط اضطراری فراهم می‌سازد.
وی در پایان با گرامیداشت روز پدافند غیرعامل، بر ضرورت توسعه همکاری‌های بین‌بخشی، بهره‌گیری از ظرفیت فناوری‌های نوین و ترویج استانداردسازی در نظام اقتصادی کشور تأکید کرد و افزود: مرکز ملی شماره‌گذاری کالا و خدمات ایران آمادگی دارد با توسعه خدمات مبتنی بر استانداردهای جهانی و تقویت زیرساخت‌های اطلاعاتی، در مسیر ارتقای تاب‌آوری اقتصادی، پایداری زنجیره تأمین و تحقق اهداف پدافند غیرعامل کشور گام بردارد.