ایرانکد (کد ملی کالا) نظامی استاندارد برای طبقهبندی و کدگذاری کالاهای موجود در زنجیره تأمین کشور است که نقش کلیدی در شفافیت اطلاعات و مدیریت بازار ایفا میکند. این سیستم با تخصیص یک شناسه منحصربهفرد به هر کالا، امکان شناسایی دقیق، ردیابی و مدیریت موجودی را برای تولیدکنندگان، توزیعکنندگان و مصرفکنندگان فراهم میآورد. در واقع، ایرانکد به عنوان زبان مشترک تجاری عمل کرده و از جعل، قاچاق و سردرگمی در شناسایی کالاها جلوگیری میکند.
فرآیند صدور و دریافت ایرانکد شامل مراحل مشخصی است که تمامی فعالان اقتصادی ملزم به طی آن هستند. متقاضیان ابتدا باید با مراجعه به پورتال رسمی مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات، نسبت به ثبتنام و دریافت کد عضویت اقدام نمایند. پس از عضویت، تولیدکننده یا واردکننده باید اطلاعات دقیق کالای خود شامل نام فارسی و انگلیسی، برند، مدل، مشخصات فنی، استانداردهای ملی و بینالمللی و تصاویر مربوطه را در سامانه بارگذاری کند.
کارشناسان مرکز پس از بررسی دقیق مدارک و اطمینان از صحت اطلاعات، شناسه ملی کالا را برای آن محصول صادر میکنند. این شناسه که در قالب یک کد ۱۶ رقمی ارائه میشود، شناسنامه فنی کالا محسوب شده و اعتبار آن در تمامی مبادلات تجاری، گمرکی و مناقصات الزامی است. همچنین با دریافت این کد، امکان ثبت اطلاعات کالا در سامانه جامع تجارت نیز فراهم میشود که برای بسیاری از فعالیتهای قانونی ضروری است.
مزایای دریافت ایرانکد نه تنها محدود به انطباق با قوانین و مقررات است، بلکه به کسبوکارها کمک میکند تا با سازماندهی بهتر موجودی، کاهش خطاهای انسانی در سفارشگذاری و دسترسی به آمارهای دقیق فروش، بهرهوری خود را افزایش دهند. همچنین، برای مصرفکنندگان نهایی، وجود این کد بر روی کالاها اطمینان از اصالت و کیفیت محصول را به همراه دارد. در مجموع، استفاده از ایرانکد زیربنای اصلی حرکت به سمت اقتصاد دیجیتال و هوشمندسازی فرآیندهای تجاری در کشور به شمار میآید.