معرفی عوامل اختلال در فرایند اسکن کردن بارکدها
مقدمه
در زنجیره‌های تأمین و تقاضا، اطلاعات مختلفی مانند شناسه کالا، تاریخ تولید و انقضا، شماره بَهر (بچ) تولید، شماره سریال و غیره درباره اقلام وجود دارد که لازم است در فرایندهای اطلاعاتی از آن اطلاعات استفاده شود. اگر ثبت و ذخیره کردن این اطلاعات به صورت دستی انجام شود، این کار بسیار زمان‌بر خواهد بود و ممکن است خطاهای مختلفی در حین ذخیره و بازیابی اطلاعات پیش آید که تأثیرات نامطلوبی را به همراه خواهد داشت. سازمان جهانی GS1 برای حل این مشکل و ایجاد راهکاری برای ثبت خودکار داده‌ها، نمادهایی را ایجاد و به‌صورت استاندارد به دنیا معرفی کرده است.
رایج‌ترین نوع نمادها در جهان، کدهای میله‌ای یا همان بارکدها هستند و می‌توان اطلاعات مختلفی را در آنها ذخیره کرد. این اطلاعات توسط اسکنرهای لیزری یا تصویری پویش شده و به صورت خودکار به سیستم‌های رایانه‌ای انتقال داده می‌شود. با ذخیره اطلاعات در کدهای میله‌ای، می‌توان در فرایندهای اطلاعاتی مختلف، سرعت و دقت را افزایش داد و سهولت را ایجاد کرد.
اصلی‌ترین و مهم‌ترین هدف از تولید بارکدها این است که به سرعت و در اولین مرتبه اسکن شوند تا امور نقطه فروش با حداکثر سرعت ممکن انجام شود و تولیدکننده، فروشنده و مشتری به دردسر نیفتند. بنابراین باید از هر چیزی که منجر به اختلال در این موضوع می‌شود جلوگیری کرد. در ادامه، عواملی را که باعث اختلال در فرایند اسکن کردن بارکدها می‌شوند معرفی کرده و راه‌های جلوگیری از بروز خطا توضیح داده می‌شود.
۱- نکات ضروری و مهم در چاپ بارکدها
مهم‌ترین نکات و ویژگی‌هایی که باید برای چاپ کدهای میله‌ای در نظر گرفت تا اطلاعات موجود در بارکدها به‌درستی و در اولین مرتبه اسکن خوانده شود و محصول در نقطه فروش به‌راحتی در اختیار مشتری قرار بگیرد، عبارت‌اند از:
۱-۱ . استفاده از رنگ‌های مناسب
رنگ پس‌زمینه و میله‌های بارکد باید طوری انتخاب شود که اسکنر بتواند به‌راحتی بارکد را بخواند. برای این کار باید از رنگ‌های تیره برای میله‌ها و از رنگ‌های روشن برای پس‌زمینه استفاده کنید. بهترین حالت ممکن این است که رنگ سیاه برای بارکدها و رنگ سفید برای پس‌زمینه انتخاب شود؛ اما گاهی اوقات به دلیل مسائل برندینگ یا تبلیغات، لازم است از رنگ‌های دیگری استفاده کنید، رنگ‌های مورد تأیید GS1 برای میله‌ها، سیاه، سبز تیره، آبی تیره و قهوه‌ای تیره و برای پس‌زمینه، سفید، زرد، نارنجی و قرمز است. توصیه می‌شود از رنگ‌های براق و متالیک برای بارکد استفاده نکنید چون این رنگ‌ها نور را بازتاب می‌دهند و عملکرد پویشگر را مختل می‌کنند.
شکل ۱- نمونه‌هایی از بارکد با ترکیب رنگ مناسب
شکل ۲- نمونه‌هایی از بارکد با ترکیب رنگ نامناسب
۱-۲ . کوتاه نکردن ارتفاع بارکد
کاهش ارتفاع بارکدها به دلیل فضای اندک برای چاپ بارکد بر روی بسته محصول، منجر به بروز مشکلاتی در خواندن بارکد توسط اسکنر می‌شود، پس از این کار اجتناب کنید. در چنین مواقعی، استفاده از کدهای EAN-۸ که اندازه کوچک‌تری دارند پیشنهاد می‌شود.
۱-۳ . رعایت حداقل کیفیت چاپ
پس از انتخاب رنگ مناسب و اطمینان از ابعاد مناسب بارکد، می‌توانید آن را برای چاپ بفرستید. مطمئن شوید چاپخانه بارکد را طوری چاپ می‌کند که هیچ‌گونه موج یا کجی، چین‌خوردگی، محوشدگی یا پخش شدن رنگ نداشته باشد. یعنی میله‌های بارکد چاپ شده باید کاملاً واضح و تمیز بوده و به راحتی از هم قابل تشخیص باشند و رنگ آنها در هم فرو نرفته باشد. هرگونه مشکل در این زمینه، موجب خطا در عملیات اسکن می‌شود و بارکد شما را ناخوانا می‌کند.
۱-۴ . حفظ فضاهای خالی اطراف نماد
برای اینکه بارکد به‌درستی خوانده شود اسکنر باید تشخیص دهد که بارکد از کجا شروع شده و به کجا ختم می‌شود. بنابراین به صورت استاندارد برای بارکدهای GS1 فضای خالی مشخصی در اطراف نماد در نظر گرفته شده است که البته این فضاهای خالی (Quiet Zone) باید هم‌رنگ پس‌زمینه بارکد باشند. برای اطمینان از اینکه بارکد خوانا خواهد بود و خللی در کار اسکنر پیش نمی‌آید، این فضاهای خالی را از بین نبرید و هیچ اطلاعات اضافی در این فضاها چاپ نکنید.